Journal of counseling research

fa مقایسه اثربخشی روان‌درمانی مثبت‌گرا با طرح‌واره درمانی بر گرایش به طلاق و تعاملات زناشویی در زوج‌های متقاضی طلاق Comparing the Effectiveness of Positive Psychotherapy and Schema Therapy on Divorce Tendency and Marital Interactions Among Couples Applying for Divorce مشاوره خانواده Family Counseling پژوهشي Research هدف: هدف از پژوهش حاضر مقایسه میزان اثربخشی روان‌درمانی مثبت‌گرا با طرح‌واره درمانی بر گرایش به طلاق و تعاملات زناشویی در زوج‌های متقاضی طلاق زیر 5 سال زندگی مشترک بود. ▐روش: روش پژوهش حاضر نیمه آزمایشی بوده که با دو گروه آزمایش (روان‌درمانی مثبت‌گرا و طرح‌واره درمانی) و یک گروه کنترل در سه مرحله پیش‌آزمون، پس‌آزمون و پیگیری انجام شد. جامعه آماری پژوهش حاضر تمامی زوج‌هایی بودند با زیر 5 سال زندگی مشترک به مراکز مشاوره شهر اهواز جهت درخواست طلاق در سال 1403 مراجعه کرده بودند. نمونه آماری 45 زوج بود با روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند و به‌طور تصادفی در سه گروه (15 زوج در هر گروه) قرار گرفتند. گروه کنترل هیچ‌کدام از مداخلات را دریافت نکردند. گروه روان‌درمانی مثبت‌گرا تحت هشت جلسه 90 دقیقه‌ای مداخلات درمانی مثبت‌گرا قرار گرفتند. همچنین گروه طرح‌واره درمانی تحت 7 جلسه 90 دقیقه‌ای این مداخله قرار گرفتند. به‌منظور جمع‌آوری داده‌ها از پرسشنامه‌های میل به طلاق روزلت و همکاران (1986) و ثبات تعاملات زناشویی گاتمن (۱۹۹۹) استفاده شد. به‌منظور تجزیه و تحلیل داده‌ها از آزمون تحلیل کوواریانس و تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر در نرم‌افزار SPSS استفاده شد. ▐یافته‌ها: یافته‌های تحقیق نشان داد که هر دو روش طرح‌واره درمانی و روان‌درمانی مثبت‌گرا بر روی گرایش به طلاق و تعاملات زناشویی در زوج‌های متقاضی طلاق در مراحل پس‌آزمون و پیگیری اثربخش بود (001/0>p). روان‌درمانی مثبت‌گرا در افزایش تعاملات زناشویی زوج‌های متقاضی طلاق کمتر از 5 سال زندگی مشترک در مراحل پس‌آزمون و پیگیری اثربخش‌تر از طرح‌واره درمانی بوده است (001/0>p). اما در کاهش متغیرهای گرایش به طلاق زوج‌های متقاضی طلاق کمتر از 5 سال زندگی مشترک، طرح‌واره درمانی اثربخشی بیشتری نسبت به روان‌درمانی مثبت‌گرا داشته است (01/0>p). ▐نتیجه‌گیری: نتایج پژوهش نشان داد که روان‌درمانی مثبت‌گرا با تقویت هیجانات مثبت و افزایش صمیمیت، برای بهبود تعاملات زناشویی زوج‌های متقاضی طلاق کارآمدتر است. در مقابل، طرح‌واره‌درمانی با تمرکز بر اصلاح طرح‌واره‌های ناسازگار و الگوهای عمیق شناختی‌ـ‌هیجانی، در کاهش گرایش به طلاق اثربخشی بیشتری دارد. بنابراین، درمانگران می‌توانند براساس نوع مشکل زوج‌ها، از هر رویکرد به‌عنوان مداخله مناسب و هدفمند استفاده کنند.    Aim: The present study aimed to compare the effectiveness of positive psychotherapy and schema therapy on divorce tendency and marital interactions among couples applying for divorce with less than five years of marital life. ▌Methods: This study employed a quasi-experimental design with two intervention groups (positive psychotherapy and schema therapy) and one control group, conducted across three phases: pretest, posttest, and follow-up. The statistical population consisted of all couples with less than five years of marital life who referred to counseling centers in Ahvaz City for divorce applications in the year 1403 (Iranian calendar). The sample included 45 couples who were selected through purposive sampling and randomly assigned to three groups (15 couples per group). The control group received no intervention. The positive psychotherapy group participated in eight 90-minute sessions, while the schema therapy group received seven 90-minute sessions. Data were collected using the Divorce Tendency Questionnaire (Rosset et al., 1986) and the Marital Interaction Stability Questionnaire (Gottman, 1999). Data analysis was performed using analysis of covariance (ANCOVA) and repeated-measures analysis of variance (ANOVA) with SPSS software. ▌Findings: The results indicated that both schema therapy and positive psychotherapy were effective in reducing divorce tendency and improving marital interactions among couples applying for divorce at the posttest and follow-up stages (p < 0.001). Positive psychotherapy was more effective than schema therapy in enhancing marital interactions among couples with less than five years of marital life at both posttest and follow-up stages (p < 0.001). However, schema therapy demonstrated greater effectiveness than positive psychotherapy in reducing divorce tendency among these couples (p < 0.01). ▌Conclusion: The findings suggest that positive psychotherapy, through strengthening positive emotions and increasing intimacy, is more effective in improving marital interactions among couples applying for divorce. In contrast, schema therapy, by focusing on modifying maladaptive schemas and deep cognitive–emotional patterns, shows greater effectiveness in reducing divorce tendency. Therefore, therapists may select each approach as a targeted and appropriate intervention based on the specific problems and needs of couples طرح‌واره درمانی, روان‌درمانی مثبت‌گرا, گرایش به طلاق, تعاملات زناشویی Schema therapy, positive psychotherapy, divorce tendency, marital interactions 78 111 http://irancounseling.ir/journal/browse.php?a_code=A-10-3070-1&slc_lang=fa&sid=1 Moein Farokhtaj معین فرخ تاج 100319475328460013524 100319475328460013524 No PhD Student Psychology, Department of Psychology, Faculty of Education and Psychology, Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz, Iran. moien.farokhtaj@gmail.com . دانشجوی دکتری روان‌شناسی، گروه روان‌شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران. moien.farokhtaj@gmail.com Sayed Ali Marashi سید علی مرعشی 100319475328460013525 100319475328460013525 Yes . (Corresponding Author), PhD Psychology, Associate Professor, Department of Psychology, Faculty of Education and Psychology, Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz, Iran. Sayedalimarashi@scu.ac.ir نویسنده مسئول)، دکتری روان‌شناسی، دانشیار گروه روان‌شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران. Sayedalimarashi@scu.ac.ir Seyed Esmaeil Hashemi سید اسماعیل هاشمی 100319475328460013526 100319475328460013526 No PhD Psychology, Professor, Department of Psychology, Faculty of Education and Psychology, Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz, Iran. esmaeil@scu.ac.ir دکتری روان‌شناسی، استاد گروه روان‌شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران. esmaeil@scu.ac.ir